การจัดการห่วงโซ่คุณค่าของของเล่นจากไม้ ชมรมหัตถกรรมพื้นบ้านหมู่บ้านป่าขาม อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่

Abstract

The objective of this research was to explore the condition of production and marketing of wooden toys business. The research methodology in this study was a qualitative research. The population used in the study were 11 wooden toys factory owners in Sansai district, Chiang Mai province. Value chain management concept was used in the study. The process was as follows: literature and documentary reviews, data collection, evaluation method, data analysis, and the research conclusion, respectively. According to results of the study, it was found that the value chain of wooden toys in both primary activities and support activities were categorized based on logistics activities (upstream, midstream, and downstream activities) comprised of the components as follows. 1) The upstream activities consisted of two sub-activities: (1) inbound logistics activity with the main raw material management is currently good because of the situation experienced by long term members of the club and (2) procurement activities. Each entrepreneur had no forecast on the standard material need. 2) Midstream activity consisted of 4 sub-activities: (1) for operations, entrepreneurial members had a streamlined production process flow management that separated departmental work areas but there were still some processes that could still be optimized. The main problem of the production process was waste generated by the production process, such as wood chips, wood dust, which was not yet manageable; (2) for firm infrastructure, most members still had not used accounting or financial system; (3) for technology and development, importing machines were used in the production in the plant and the devices were developed for its own use; and (4) for human resources management, it had still not been any good management. It was still family management with the workers were mostly Burmese. 3) Downstream activities consisted of 3 sub-activities: (1) for outbound logistics, there was a good deal of product control in the delivery of goods to complete the amount of time and place; (2) for marketing and sales, there were marketing and sales that could be further developed especially through distribution channels; (3) for service, warranty was provided when the damage due to the manufacturing process. The analytic results of the business environment using the concept of UNIDO revealed that the major strengths of the club were a foundation of experience, expertise in handicrafts especially wooden toys making the management in different parts perfect and efficient. Products that were certified by TIS ensure consumers’ confidence in the product and the club. The weaknesses were the basic financial accounting system structure, which most members had not implemented, and waste generated by the production process could not be managed by the club. Opportunities beneficial to the business were the technologies involved in the imported machinery production including the opening AEC can more easily made its way to foreign markets. The threats of the business were the bargaining power with both raw material suppliers and middlemen, standardization of the factory as well as the economic downturn, leading consumers lack purchasing power.

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ศึกษาสภาวะของการผลิตและตลาดของธุรกิจของของเล่นจากไม้ วิธีการวิจัย ใช้การวิจัยเชิงคุณภาพ ประชากรศึกษา คือ ผู้ประกอบการ เจ้าของโรงงานผลิตของเล่นจากไม้ อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ จำนวน 11 ราย ในการศึกษาวิจัยใช้ แนวคิดการจัดการห่วงโซ่คุณค่า (Value Chain) โดยมีขั้นตอนการศึกษาคือ การศึกษาทบทวนวรรณกรรมและเอกสาร, การเก็บรวมรวมข้อมูล, การสร้างแบบประเมิน, การวิเคราะห์ข้อมูล และสรุปผลการวิจัย ตามลำดับ ผลการศึกษาพบว่า กิจกกรมห่วงโซ่คุณค่าของของเล่นจากไม้ ทั้งกิจกรรมหลักและกิจกรรมสนับสนุน โดยแยกตามกิจกรรมด้านโลจิสติกส์ กิจกรรมต้นน้ำ กิจกรรมกลางน้ำ กิจกรรมปลายน้ำ โดยกิจกรรมต้นน้ำประกอบด้วย 2 กิจกรรม คือ 1)กิจกรรมโลจิสติกส์ขาเข้า มีการจัดการบริหารวัตถุดิบหลักได้ดีในปัจจุบัน เนื่องด้วยประสบการณ์ที่ทางสมาชิกของชมรมมีมายาวนาน และ 2)กิจกรรมการจัดการซื้อ ทางผู้ประกอบการแต่ละรายยังไม่มีการพยากรณ์ความต้องการวัตถุดิบที่เป็นมาตราฐาน กิจกรรมกลางน้ำ ประกอบด้วย 4 กิจกรรม คือ 1)ขั้นตอนการผลิต ทางสมาชิกผู้ประกอบการมีการจัดการการไหลของกระบวนการผลิตที่มีการแยกแผนกพื้นที่ทำงานอย่างชัดเจน แต่ยังมีกระบวนการในบางขั้นตอนที่ยังสามารถเพิ่มประสิทธิภาพได้ ปัญหาหลักของกระบวนการผลิตคือ ของเสียที่เกิดจากกระบวนการผลิต เช่น เศษไม้ ขี้เลื้อย ฝุ่นไม้ ที่ยังไม่สามารถบริหารจัดการได้ 2)โครงสร้างพื้นฐาน สมาชิกส่วนใหญ่ ยังไม่มีการใช้ระบบบัญชี ระบบการเงิน 3)การพัฒนาเทคโนโลยี มีการนำเครื่องจักรเข้ามาใช้ในการผลิตในโรงงานและยังมีการพัฒนาอุปกรณ์ขึ้นมาใช้เอง 4)การบริหารทรัพยากรมนุษย์ ยังไม่มีการจัดการบริหารที่ดี ยังคงบริหารแนวครอบครัว โดยแรงงานที่มีส่วนใหญ่เป็นแรงงานพม่า และกิจกรรมปลายน้ำ ประกอบด้วย 3 กิจกรรม คือ 1)โลจิสติกส์ขาออก มีการจัดการที่ดี การควบคุมสินค้าในการผลิตที่สามารถส่งสินค้าได้ครบตามจำนวน เวลา และสถานที่ 2)การตลาดและการขาย มีการทำการตลาดและการขายที่ยังสามารถพัฒนาเพิ่มประสิทธิภาพได้อีก โดยเฉพาะ ช่องทางการจัดจำหน่าย 3)การบริการหลังการขาย มีการรับประกันสินค้าเมื่อความเสียหายเกิดจากกระบวนการผลิต ผลการวิเคราะห์สภาพแวดล้อมของธุรกิจโดยใช้แนวคิดของ UNIDO พบว่า จุดแข็งที่สำคัญของทางชมรมมี คือ รากฐานประสบการณ์ ความชำนาญเชี่ยวชาญทางด้านหัตถกรรม โดยเฉพาะของเล่นจากไม้ ทำให้การจัดการในส่วนต่างๆ มีความลงตัวและมีประสิทธิภาพ สินค้าที่ได้การรับรองมาตราฐาน มอก. สร้างความมั่นใจต่อผู้บริโภคที่มีต่อสินค้าและชมรม จุดอ่อนที่มี คือ โครงสร้างพื้นฐาน ด้านการทำระบบบัญชี การเงิน ซึ่งทางสมาชิกส่วนใหญ่ไม่ได้ทำ และ ของเสียที่เกิดจากกระบวนการผลิตที่ทางชมรมไม่สามารถบริหารจัดการได้ โอกาสที่เป็นผลดีต่อธุรกิจ คือ เทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องกับการผลิต เครื่องจักร ที่ทางชมรมนำเข้ามาใช้ในกระบวนการผลิตอย่างเหมาะสม รวมถึงการเปิดประเทศ AEC ทำให้ทางชมรมสามารถขยายตลาดไปต่างประเทศได้ง่ายขึ้น และส่วนที่เป็นอุปสรรคของทางธุรกิจ คือ อำนาจการต่อรองทั้งจากผู้จัดจำหน่ายวัตถุดิบหรือพ่อค้าคนกลาง การทำมาตราฐานโรงงานให้อยู่ในเกณฑ์ดี รวมถึงปัญหาด้านเศรษฐกิจที่ตกต่ำทำให้ผู้บริโภคขาดกำลังซื้อ